Kazakistan’da kanlı zam ayaklanması

Kerem Yeğinboy-Kazakistan’da yakıt zammı üzerine başlayan protestolarda kan aktı. Bağımsız kaynaklara göre, ordu ile isyancı gruplar arasında önceki gece yarısı yaşanan çatışmalarda yaklaşık 200 kişi hayatını kaybetti. Kazakistan Sağlık Bakanlığı da en az bin göstericinin yaralandığını, 62 kişinin yoğun bakımda olduğunu açıkladı. Öte yandan yerel medya, 18 güvenlik görevlisinin öldüğünü, 748’inin de yaralandığını bildirdi. 3 polis memur infaz edildi Güncel bilgilere göre 3 polis memurunun kafaları kesilerek infaz edildiği duyuruldu. Protestolara müdahale sürerken, Rusya öncülüğündeki yabancı askerler ülkeye ulaştı. SİLAH ELE GEÇİRDİLER Rus haber ajansları, ölen Kazak askerlerinden birinin başı kesik halde bulunduğunu aktardı. Ülkenin en büyük şehri Almatı’da gerilim önceki gece zirve yaptı. Can kayıpları da burada yaşandı. Askeri okul, karakol ve güvenlik servisi binalarına giren kalabalık buralarda depolanan silahları ele geçirdi. Şehrin kenar mahalleleriyle merkezdeki Cumhuriyet Meydanı’nda isyancılar ile ordu güçleri arasında gece boyunca çatışmalar yaşandı. RUS ASKERİ KAZAKİSTAN’DA Cumhurbaşkanı Kasım Cömert Tokayev, polisin isyanın bastırılması yönündeki emirlere itaatte isteksiz davranması üzerine sürpriz bir adım atarak başını Rusya’nın çektiği Kolektif Güvenlik Anlaşması Örgütü’nden (KGAÖ) yardım istedi. Talep, KGAÖ Dönem Başkanı Ermenistan Başbakanı Nikol Paşinyan tarafından olumlu karşılanarak Kazakistan’a “barış gücü” konuşlandırılmaya başlandı. Bu kapsamda Rus askerlerinden oluşan ilk paraşütçü alay dün sabah Kazakistan’a ulaştı. Örgüt üyeleri arasında Ermenistan, Kırgızistan, Özbekistan ve Tacikistan olsa da konuşlandırılması beklenen yaklaşık 2500 askerin yüzde 90’ını Ruslar oluşturacak. Ermenistan’ın katılımı 70, Belarus’unki 100 askerle sınırlı kaldı. RUS KARŞITLIĞI ARTAR MI Cumhurbaşkanı Tokayev, KGAÖ kuvvetlerini “dışarıdan gelecek saldırıya karşı destek” öngören 4’üncü maddeyi gerekçe göstererek çağırdı. Ancak ayaklanma için “Dıştan yönlendirilen teröristler Kazakistan’a saldırdı” diyen Tokayev bu iddiasını destekleyecek kanıt gösterebilmiş değil. Mevcut durumda KGAÖ’nün müdahalesi Tokayev ve onun temsil ettiği Kazakistan elitini kurtarma operasyonu gibi görülüyor. Rus askerinin 3.5 milyon Rus’un yaşadığı Kazakistan’da boy göstermesi, halkı Rusya karşıtlığına itebilir. Moskova askerlerin sadece kurumların korunmasında görev alacağını belirtse de KGAÖ Genel Sekreteri Stanislav Zas “birliklere saldırı olursa silah kullanma yetkileri bulunduğunu” söyledi. SÜRGÜNDEKİ BAKAN SUÇLANDI İktidar çevreleri, yakıt fiyatlarına tepki olarak başlayan protestoların isyana dönüşmesinden ötürü eski Enerji Bakanı Muhtar Ablazov’u suçluyor. 2010 yılında Nursultan Nazarbayev döneminde bakanlık yapan Ablazov, yolsuzluklar soruşturmasıyla karşı karşıya kalınca Fransa’ya kaçmıştı. Muhtar Ablazov, sürgünde kurduğu “Kazakistan Demokratik Seçimi” adlı hareket ile muhalefet yapıyor. YABANCI GÜÇLERİ SUÇLADI İki yıldan fazla süredir cumhurbaşkanı olarak görev yapan Tokayev, gösterilerin patlak vermesi üzerine Ulusal Güvenlik Konseyi Başkanı Nazarbayev ve onun döneminde başbakan olarak atanan Askar Mamin’i görevden aldı. Tepkileri dindiremeyen Tokayev, zam protestolarının arkasında “yabancı güçlerin” yattığına işaret ediyor.