Buca Belediyesi’ne Sayıştay raporunda ihale uyarısı

CEMRE YUVARLAK/EGELİ GAZETE- Sayıştay 2024 yılı denetim raporlarını yayınladı. İzmir’de birçok ilçe belediyesinin raporları yayınlanırken Buca Belediyesi’nin de denetim raporu dikkat çekti. Rapora göre, 26 kalem bulgu yer aldı. Buca’da 10 bin 79 işletmenin ruhsatlı iş yeri listesinde yer almadığı belirlendi. İhalelerde pazarlık ve doğrudan temin usulü kullanıldığı ortaya çıkarken, Otopark ve gece kondu fonlarının amacı dışında kullanıldığı tespit edildi.

10 BİNİN ÜZERİDE İŞLETME RUHSATSIZ FAALİYET GÖSTERİYOR

Sayıştay’ın 2024 yılı denetim raporuna göre, İzmir’in Buca ilçesinde işyeri açma ve çalışma ruhsatı bulunmadan faaliyet gösteren çok sayıda işletme bulunduğu tespit edildi. Raporda, belediye sınırları içinde yer alan bu işletmelerden alınması gereken işyeri açma izin harçlarının tahsil edilmediği belirtildi.5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu’na göre, sıhhi işyerleri ile umuma açık eğlence yerlerinin ruhsatlandırılması ve denetlenmesi ilçe belediyelerinin sorumluluğunda bulunuyor. Ayrıca, İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik uyarınca, yetkili idarelerden ruhsat alınmadan işyeri açılamayacağı ve çalıştırılamayacağı hüküm altına alınmış durumda. Denetim raporunda, Buca Belediyesi sınırları içinde çevre temizlik vergisi mükellefi olan 15 bin 717 işyerinden 10 bin 79’unun, ruhsatlı işyerleri listesinde yer almadığı belirlendi. Ayrıca ilan ve reklam vergisi mükellefi 4 bin 842 işletmeden 2 bin 255’inin de ruhsatsız olduğu kaydedildi.

İHALELERDE USULSÜZLÜK

Sayıştay’ın 2024 yılı denetim raporuna göre, Buca Belediyesi’nin bazı mal ve hizmet alımlarında mevzuatta öngörülen koşullar oluşmadan pazarlık (21/b) ve doğrudan temin (22/b) yöntemlerini kullandığı tespit edildi.

Lastik alımı pazarlık usulüyle yapıldı. Raporun ilk kısmında, belediyenin 4 Mart 2024 tarihinde gerçekleştirdiği “160 adet araç lastiği alımı” ihalesinin pazarlık usulüyle (21/b) yapılmasının mevzuata aykırı olduğu belirtildi. Belediye, bu yöntemin gerekçesi olarak “belediye hizmetlerinin aksamadan sürmesi ve can güvenliği” gerekçesini öne sürse de, Sayıştay bu gerekçenin kanunda belirtilen “öngörülemeyen olay” şartlarını taşımadığını vurguladı. Raporda, araç lastiklerinin değişim zamanının önceden bilinebilir olduğu, bu nedenle ihalenin “acil, olağan dışı veya idarenin kontrolü dışındaki bir olay” kapsamında değerlendirilemeyeceği ifade edildi.

OTOPARK VE GECEKONDU FONLARI AMACI DIŞINDA KULANILDI

Sayıştay’ın 2024 yılı Buca Belediyesi Denetim Raporu, belediyenin otopark hesabı ve gecekondu fonu gelirlerini mevzuatta belirtilen amaçların dışında harcadığını ortaya koydu.

Rapora göre, Buca Belediyesi otopark yapımı için toplanan 7 milyon 46 bin 284 TL’yi, ayrıca gecekondu fonunda bulunan 1 milyon 500 bin TL’yi cari giderlerini karşılamak amacıyla idarenin genel hesaplarına aktardı.Denetim raporunda, 775 sayılı Gecekondu Kanunu kapsamında oluşturulan fonun da, gecekonduların ıslahı, yeni yapılaşmanın önlenmesi ve sosyal konut projelerinde kullanılması gerekirken belediyenin günlük giderlerine aktarıldığı kaydedildi.

KATI ATIK BEDELLERİNİN TAHSİLATI EKSİK VE GECİKMELİ

Sayıştay’ın 2024 yılı denetim raporuna göre, İzmir Buca Belediyesi adına tahsil edilen katı atık bedellerinin zamanında ve tam olarak belediye hesaplarına aktarılmadığı, bu nedenle belediyenin gelir kaybına uğradığı tespit edildi. Raporda, İzmir Su ve Kanalizasyon İdaresi (İZSU) tarafından vatandaşlardan su faturaları aracılığıyla tahsil edilen katı atık bedellerinin Buca Belediyesi’ne geç ve eksik gönderildiği belirtildi. Sayıştay denetçileri, 31 Aralık 2024 itibarıyla Buca Belediyesi adına tahakkuk ettirilen toplam 46 milyon 170 bin 607 TL’nin henüz belediye hesaplarına aktarılmadığını tespit etti. Ancak belediye yönetiminin, bu gecikmeli tahsilatlara rağmen herhangi bir yasal takip süreci başlatmadığı ifade edildi.

A. Denetim Görüşünün Dayanağı Bulgular

1. Enflasyon Düzeltmesi İşlemlerinin Doğru Yapılmaması

2. Enflasyon Düzeltmesi İşlemleri Sonrasında Oluşan Farkların Dönem Sonunda Mali Tablolara Doğru Aktarılmaması

3. Canlı Varlıkların Muhasebeleştirilmemesi

4. Taşıtlar İçin Yapılan Değer Artırıcı Harcamaların Doğrudan Giderleştirilmesi

5. Tahsis Edilen ve Tahsisli Kullanılan Taşınmazların Muhasebeleştirilmemesi

6. Mal ve Hizmet Üreten Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabının Gerçek Durumu Yansıtmaması

7. Amortisman Ayrılmayan ve Kayıtlı Değerinden Daha Fazla Amortisman Ayrılan Maddi Duran Varlıkların Bulunması

B. Diğer Bulgular

1. Şirket Personeli Dahil Personel Giderlerinin Mevzuatta Belirlenen Sınırın Üzerinde Olması

2. İdare Tarafından Vatandaşlara Spor Tesislerinde Verilen Hizmet Karşılığında Amatör Spor Kulübüne Bağış Toplanması

 3. Mülkiyeti İdareye Ait Olan Stadyumun Profesyonel Spor Kulübüne Bedelsiz Olarak Kullandırılması ve Kullanıma İlişkin Giderlerin Belediye Bütçesinden Karşılanması

 4. Sözleşmeye Bağlı Ödemelerin Zamanında Yapılmaması Nedeniyle Faiz ve İcra Giderleri Gibi Ek Mali Yükümlülüklere Katlanılması

5. Kurum Hizmet Araçlarının Uygun Bir Görevlendirme Yazısı Olmaksızın Görev Mahalli Dışında Kullanılması

6. Belediye Alacaklarının Zamanaşımına Uğratılması

7. Belediye Adına Tahsil Edilen Katı Atık Bedellerinin Zamanında ve Tam Olarak Aktarılmasına İlişkin Takibin Yapılmaması

8. İndirimli Emlak Vergisi Oranından Yararlanan Kişiler Hakkında Etkin Bir Kontrol Mekanizmasının Bulunmaması

9. Gerekli Vergi Mükellefiyetleri Tesis Edilmeyen İşyerlerinin Bulunması

10. İlçe Sınırları İçinde İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatı Olmadan Faaliyet Gösteren İşletmelerin Bulunması

 11. Peşin Tahsil Edilmesi Gereken Harç Gelirlerinden Tahsil Edilmeyenlerin Bulunması

12. Belediye Şirketine Yapılan Hakediş Ödemelerinde Vergi ve SGK Borcu Sorgulaması Yapılmaması 13. Yapım İşi İhalelerinde Hatalı Uygulamaların Olması

14. Mevzuatta Öngörülen Koşullar Oluşmadığı Halde Pazarlık Usulü ve Doğrudan Temin Yöntemi ile Alım Yapılması

15. Doğrudan Temin Suretiyle Yapılan Alımlarda Mevzuata Aykırılıkların Bulunması

16. Parasal Limitler Dâhilinde Yapılan Hizmet Alımlarında Bütçeye Konulan Ödeneğin %10’unun Kamu İhale Kurulunun Uygun Görüşü Alınmadan Aşılması

 17. Hizmet Alımı Yoluyla Belediye Şirketinden Temin Edilen Personele Zabıta Memurluğu Yaptırılması 18. Bedelsiz Olarak Devredilen Taşınmazların Amacına Uygun Kullanılmaması Sonucu Gerekli Geri Alma İşlemlerinin Yürütülmemesi

19. Taşınmazların 3 Yıldan Uzun Süreli Kiralanmasına İlişkin Meclis Kararlarında Kiralama Süresinin Belirlenmesi Yetkisinin Belediye Başkanına Devredilmesi

20. Taşınmazların Cins Tashihlerinin Yapılmaması

21. Belediye Adına Tescil Edilmiş Taşıtlar ile Belediyenin Envanter Kayıtlarında Yer Alan Taşıtlar Arasında Uyumsuzluk Olması

22. Ecrimisil Karşılığı Kullandırılan Bazı Taşınmazların Elektrik Faturalarının Belediye Tarafından Ödenmesi ve Mahsuplaşma İşlemlerinde Gecikmeler Yaşanması

23. Vergi Borçlarının Zamanında Ödenmemesi

24. İvedi ve Zorunlu Olmayan İhtiyaçların Avans Şeklinde Gerçekleştirilmesi ve Avans Ödemesinin Genellik Arz Etmesi

 25. Otopark Hesabında Toplanan Tutarlar ile Gecekondu Fonunda Yer Alan Tutarların Amacı Dışında Kullanılması

26. Sayıştay İlamlarının İnfaz Edilmemesi