Toplu konutlarda görünmeyen tehlike: Sosyal dayanışma zayıf

İzmir’in Karşıyaka ilçesinde yer alan Mavişehir’deki toplu konut alanları üzerine yapılan akademik bir araştırma, deprem karşısında dikkat çeken sonuçlar ortaya koydu. Siirt Üniversitesi Araştırma Görevlisi Esra Şırkı ile Dokuz Eylül Üniversitesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Hilmi Evren Erdin tarafından hazırlanan ve  2025 yılında İdealkent Kent Araştırmaları Dergisi’nde yayınlanan araştırmada dikkat çeken bulgulara varıldı. 

Çalışmaya göre, ekonomik olarak güçlü kesimlerin yaşadığı bölgelerde dahi afet farkındalığı ve sosyal dayanışma düzeyinin düşük olduğu belirlendi. Araştırma, toplu konut alanlarında yalnızca fiziksel değil, sosyal dirençliliğin de kritik rol oynadığını ortaya koydu.

MAVİŞEHİR ÖRNEĞİ İNCELENDİ

Araştırmada, Karşıyaka Mavişehir’de bulunan Selçuk Konutları örnek alınarak toplu konutların deprem karşısındaki sosyal ve fiziksel dirençliliği incelendi. Çalışmada 40 kişiyle yapılan anketler, saha gözlemleri ve doküman analizleri kullanıldı.

Elde edilen veriler SPSS programı ile analiz edilerek bilimsel sonuçlara ulaşıldı.

EKONOMİK GÜÇ VAR, AFET BİLİNCİ ZAYIF

Araştırmanın en dikkat çeken bulgularından biri, katılımcıların büyük çoğunluğunun yüksek gelir grubunda yer almasına rağmen afet bilinci ve hazırlık düzeyinin yeterli olmaması oldu.

Katılımcıların önemli bir kısmının:

• Deprem tatbikatlarına katılmadığı

• Acil durum planlarından haberdar olmadığı

• Afet anında ne yapacağına dair yeterli bilgiye sahip olmadığı

tespit edildi.

TOPLUMSAL DAYANIŞMA SINIRLI KALDI

Çalışmada, komşuluk ilişkilerinin bazı alanlarda güçlü olmasına rağmen genel anlamda sosyal dayanışmanın sınırlı olduğu ortaya kondu. Özellikle site yönetimlerinde karar alma süreçlerine katılımın düşük olması, sosyal direnç açısından zayıf bir yapı olduğunu gösterdi.

Araştırmada ayrıca, afet anında bireylerin organize şekilde hareket edemeyeceği ve görev dağılımlarının net olmadığı vurgulandı.