Şehir Plancıları Odasından İzmir'de kamu alanlarının özelleştirilmesine tepki: Hukuki süreç başlatıyoruz

İzmir’de kamuya ait taşınmazların imar planı değişiklikleriyle özel kullanımlara açıldığı iddiası tartışma yarattı. TMMOB Şehir Plancıları Odası İzmir Şubesi, belediyelere ait sosyal ve teknik altyapı alanlarının “özel” ibaresi eklenerek ya da farklı fonksiyonlara dönüştürülerek ticarileştirildiğini öne sürdü.

Şube tarafından yapılan açıklamada, 1/5000 ölçekli Nazım İmar Planı ve 1/1000 ölçekli Uygulama İmar Planı değişiklikleriyle kamu hizmetine ayrılmış birçok taşınmazın kullanım amacının değiştirildiği belirtilerek şu ifadelere yer verildi:

“İzmir Büyükşehir Belediyesi ve ilçe belediyeleri tarafından son dönemde yapılan imar planı değişiklikleriyle, kamu hizmetlerinde kullanılmak üzere belediyelerin mülkiyetine geçmiş taşınmazların ticaret alanı, özel eğitim tesis alanı, özel sağlık tesis alanı, özel sosyal tesis alanı ve benzeri özel kullanımlara konu edildiği izlenmektedir.”

2025 yılından bu yana yapılan değişikliklerle 41 taşınmazın kullanım kararının değiştirildiği belirtilen açıklamada, bu alanların başına “özel” ibaresi eklenerek ya da konut ve ticaret gibi fonksiyonlara dönüştürülerek satışa uygun hale getirildiği ifade edildi.

Açıklamada, söz konusu uygulamaların şehircilik ilkeleri açısından ciddi sorunlar barındırdığı vurgulanarak şu değerlendirme yapıldı:

“Kamuya ait sosyal ve teknik altyapı alanlarının kamusal kullanım amacından uzaklaştırılması, kentsel ortak mülkiyetin tasfiyesi anlamına gelmektedir. Bu durum, planlama disiplinini işlevsiz hale getiren yapısal bir dönüşüme işaret etmektedir.”

Şehircilik ilkeleri açısından bu alanların erişilebilirliğinin korunması gerektiği belirtilen açıklamada, plan değişikliklerinin kamu yararını zedelediği savunuldu.

Açıklamada ayrıca bazı örnekler de paylaşıldı. Meslek lisesi, anaokulu, kreş, sağlık ve sosyal tesis alanlarının “özel eğitim” veya “özel sağlık tesisi” gibi kullanım kararlarına dönüştürüldüğü, bazı belediye hizmet alanlarının ise ticaret, konut veya akaryakıt istasyonu gibi fonksiyonlara açıldığı ifade edildi.

Bu durumun kentte donatı dengesi kaybına yol açacağı belirtilerek şu ifadelere yer verildi:

“Kamusal sosyal ve teknik altyapı alanlarının azaltılması, kentte asgari hizmet standartlarını düşürmekte ve nüfusun donatı hakkını zedelemektedir.”

Açıklamada ayrıca, kamusal alanların özel kullanıma açılmasının kentte sınıfsal ayrışmayı artıracağı ve kamu hizmetlerine erişimi zorlaştıracağı iddia edildi.

TMMOB Şehir Plancıları Odası İzmir Şubesi, bazı parsellerle ilgili imar planı değişikliklerine karşı hukuki süreç başlattıklarını da duyurdu. Tire, Urla, Bornova ve Aliağa ilçelerindeki belirli taşınmazlara ilişkin plan değişikliklerinin iptali için idari ve yargısal süreçlerin yürütüleceği belirtildi.

Açıklamanın sonunda ise şu ifadeler yer aldı:

“Teknik ve hukuki temelden yoksun, kamu yararına aykırı plan değişikliklerine karşı mücadelemizi kararlılıkla sürdüreceğimizi kamuoyuna duyururuz.”