Nasuh Mahruki: Depremden ölmek takdir-i ilahi değil, takdir-i siyasi

CEMRE YUVARLAK/ EGELİ GAZETE- Kıyı Ege Belediyeler Birliği tarafından düzenlenen Kent Söyleşileri kapsamında “İzmir’de Afet” başlıklı panel, bugün Tepekule Kongre Merkezi’nde gerçekleştirildi. Afetlere hazırlık, yerel yönetimlerin sorumlulukları ve risk azaltma politikalarının ele alınacağı buluşmada, İZBB Başkanı Cemil Tugay, Muğla Büyükşehir Belediye Başkanı Ahmet Aras, Çeşme Belediye Başkanı Lal Denizli, Bornova Belediye Başkanı Ömer Eşki, Bayraklı Belediye Başkanı İrfan Önal, Prof. Dr. Hasan Sözbilir, AKUT Kurucusu Nasuh Mahruki ve uzman isimler ve akademisyenler bir araya geldi.

AKUT Kurucusu dağcı ve arama kurtarma gönüllüsü Nasuh Mahruki, afet yönetimi ve 6 Şubat depremlerine ilişkin değerlendirmelerde bulundu. Herkesin “her an deprem olacakmış gibi” hazırlıklı olması gerektiğini vurgulayan Mahruki, afetlerle mücadelenin risk ve kriz yönetimi olarak iki aşamada ele alınması gerektiğini söyledi.

Risk yönetimine ayrılan kaynağın hayati önemde olduğunu belirten Mahruki, “Risk yönetiminde harcadığınız 1 lira, kriz sonrasında harcayacağınız 36 liradan sizi kurtarır. Yitip giden canlardan, yaşanan acılardan bahsetmiyorum bile” dedi.

“TABUT BİNALAR AMASIZ FAKATSIZ YIKILMALI”

İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı Cemil Tugay’ın mikro bölgelendirme ve riskli yapıların dönüşümüne ilişkin açıklamalarını önemli bulduğunu ifade eden Mahruki, bazı yapıların kesinlikle yıkılması gerektiğini söyledi.

“Kendi kendine yıkılan binalar var. Bunlar tabut binalar. Eğer biz yıkmazsak, deprem o binaları insanlar içindeyken yıkacak” diyen Mahruki, güçlendirme maliyeti binanın yeniden yapım maliyetinin yüzde 40’ını aşıyorsa yıkımın tercih edildiğini aktardı. Güçlendirmedeki temel amacın, bina ağır hasar alsa bile taşıyıcı sistemin ayakta kalması ve insanların yürüyerek çıkabilmesi olduğunu kaydetti.

“6 ŞUBAT’TA AFAD PARALİZE OLDU”

6 Şubat depremlerinin bir trajediye dönüşmesinde koordinasyon eksikliğinin etkili olduğunu savunan Mahruki, Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı’nın (AFAD) paralize olduğunu ve iletişim sağlanamadığını öne sürdü. Ulaşım ve haberleşmenin afet anlarında kritik öneme sahip olduğunu belirten Mahruki, GSM operatörlerinin afet anına yönelik yükümlülüklerinin artırılması gerektiğini dile getirdi.

Müdahale sürecinde geçmişte faaliyet gösteren Sivil Savunma Genel Müdürlüğü, Afet İşleri Genel Müdürlüğü ve Türkiye Acil Durum Yönetimi Genel Müdürlüğü’nün kapatıldığını hatırlatan Mahruki, yılların kurumsal birikiminin ortadan kaldırıldığını iddia etti.

“TSK GEÇ VE PLANSIZ DEVREYE SOKULDU”

Mahruki, afetlerle mücadelenin dünyada çoğunlukla ordular aracılığıyla yürütüldüğünü savunarak, 6 Şubat depremlerinde Türk Silahlı Kuvvetleri’nin (TSK) geç ve plansız biçimde devreye alındığını ileri sürdü. Daha önce TSK bünyesinde doğal afet planları ve taburlar bulunduğunu, ancak bu yapıların kaldırıldığını belirtti.

“Afet sonrası ilk saniyeler, ilk dakikalar, ilk saatler ve ilk günler hayati önemde. İlk 12–24 saat en kritik zaman dilimi. Dördüncü günden sonra mucizeye oynarsınız” diyen Mahruki, temel afet bilinci eğitiminin yaygınlaştırılması gerektiğini söyledi.

“DENETİMSİZLİK ÖLÜME YOL AÇIYOR”

Kentsel dönüşüm, imar barışı uygulamaları ve zemin etütlerindeki eksikliklere de değinen Mahruki, mevcut deprem yönetmeliklerinin teknik olarak güçlü olduğunu ancak uygulama ve denetim sorunları bulunduğunu ifade etti. Zemin etütlerinin yapı bazlı yapılması gerektiğini vurgulayan Mahruki, tarım alanlarının imara açılmasını da eleştirdi.

“TAKDİR-İ İLAHİ DEĞİL, TAHDİR-İ SİYASİ”

Deprem ve afetlerde yaşanan can kayıplarının “kader” olarak görülemeyeceğini belirten Mahruki, “Depremden ölmek takdir-i ilahi değil, takdir-i siyasi” ifadelerini kullandı.