Kimya Mühendisleri Odası Ege Bölge Şubesi uyardı: Siyanür bazı bakkallarda bile satılıyor

CEMRE YUVARLAK/EGELİ GAZETE- Son dönemde ilaçlama kaynaklı ölümlü vakaların artması kamuoyunda endişe yaratırken, TMMOB Kimya Mühendisleri Odası Ege Bölge Şubesi konuyla ilgili önemli uyarılarda bulundu. Oda, ilaçlama işlemlerinde kullanılan kimyasalların yanlış doz ve yöntemlerle uygulanmasının ölümcül sonuçlara yol açabileceğini, denetim mekanizmalarının ise yetersiz kaldığını vurguladı. Öte yandan siyanür tarzı zehirli maddelerin tarım amaçlı kullanıldığı fakat köy bakkallarında da bu ilaçların mümkün olduğu denetimin ise eksik olduğu vurgulandı.

“BU MADDE BAKKALARDA İLE SATILIYOR”
Antalya’da 18 yaşındaki bir genç kızın hayatını kaybettiği olayda basına yansıyan siyanür iddialarına da değinen Oda, olayın kesinleşmiş olmadığını ancak buğday ambarlarının ilaçlanmasında kullanılan alüminyum fosfit (AlP) maddesine dikkat çekti.
Açıklamada bahsedilen kimyasala ulaşmanın oldukça kolay olduğu belirtilirken, “Özellikle tarım ile uğraşılan köylerde bakkallarda dahi bulmanın mümkün olduğu görülmektedir. Tabi bu kadar tehlikeli bir kimyasalın tüketicilere kolay ulaşılmasının önüne geçilmelidir. Bunu denetleyecek kurumlar ilgili bakanlıklardır. Bu konuda yerel yönetimler ile ortak çalışarak bu tür kimyasalların satımının önüne geçilebilir” ifadelerine yer verildi.

 
“İLAÇLAMA HALK SAĞLIĞI MESELESİDİR”
Kimya Mühendisleri Odası’ndan yapılan değerlendirmede, ilaçlama işlemlerinin yalnızca teknik değil aynı zamanda doğrudan halk sağlığını ilgilendiren bir konu olduğu ifade edildi. Günlük yaşamda zararlı haşerelerin kimyasal yöntemlerle bertaraf edilmesine ilaçlama denildiğini hatırlatan Oda, kullanılan ürünlerin bir kısmının insan sağlığı açısından son derece tehlikeli olduğunu belirtti.

“DENETİM VE UYGULAMADA SIKINTILAR VAR”
Yapılan açıklamada, “Bu işlemin uygulanmasının mevzuatımızdaki yeri “Biyosidal ürünlerin kullanım usul ve esasları hakkında yönetmeli tir. Bu yönetmelik bu tür ilaçlama işlerinin kimler tarafından nasıl uygulanacağı ve hangi ürünlerin uygulanması gerektiği kurallarını açıkça ifade eder. Ancak bu yönetmeliğin uygulanmasının denetlenmesinde maalesef sıkıntılar olmaktadır” ifadelerine yer verildi. 

“YETKİSİZ VE DENETİMSİZ UYGULAMALAR RİSK YARATIYOR”
Evler, işyerleri ve kamusal alanlarda yapılan ilaçlamalarda yalnızca ruhsatlı ve yetkili firmalarla çalışılması gerektiğini vurgulayan Kimya Mühendisleri Odası, “İlaçlama işlerinde özellikle kamusal alan veya işyerleri gibi insan sayısının çok olduğu yerlerde yönetmeliğe uygun ruhsatlı ve ruhsatları güncel olan kurumlar/firmalar ile uygulama yapılmalıdır. Bu kurumların/firmaların mesul müdür çalıştırma zorunlulukları vardır. Bu mesul müdür hekim, veteriner hekim, eczacı, kimyager, mühendis (kimya, ziraat, çevre, gıda, su ürünleri, tütün teknolojisi), biyoloji alanında lisans veya entomoloji, toksikoloji alanında yüksek lisans veya doktora diplomasına sahip olunması zorunludur” diye belirtti. 
Ayrıca ilaçlama işini yapacak kişilerin uygulama eğitimi almış ve kişisel koruyucu donanımına sahip kişilerden oluşturulması şartı bulunmaktadır. Uygulama öncesi uygulamanın nasıl yapılacağını, hangi kimyasalın kullanılacağı ve ne tür zararlarının olduğu bilgisi verilmesi şarttır. Uygulama sonrasında yapılacak hareketlerinde mutlaka bilgisinin verilmesi gerekmektedir.

“TEHLİKELİ KİMYASALLARA ERİŞİM ÇOK KOLAY”
Kimya Mühendisleri Odası, zehirli ve tehlikeli kimyasalların üretimi, dağıtımı ve satışının ilgili bakanlıklar tarafından denetlenmesi gerektiğini ancak mevcut uygulamaların yetersiz olduğunu belirtti. Sadece tarım ilaçlarının değil, evlerde kullanılan temizlik ürünlerinin dahi yanlış kullanımda ölümcül sonuçlar doğurabildiği hatırlatıldı. Çamaşır suyu ile tuz ruhunun karıştırılması sonucu klor gazı açığa çıktığına ve bu nedenle geçmişte can kayıpları yaşandığına dikkat çekildi.

O BELİRTİLER VARSA DOKTORA BAŞVURUN
Yapılan açıklamada, siyanür ve benzeri zehirlenmelerin acil müdahale gerektiren hayati durumlar olduğunun altını çizilirken, siyanür şüphesinde neler yapılması gerektiğine değinildi ve şu ifadelere yer verildi:
“Siyanür zehirlenmesi özellikle acil müdahale gerektiren ve hayati risk taşıyan bir durumdur. Siyanür, doğada bulunan bir kimyasal bileşik olup, bazı endüstriyel işlemlerde ve tarım ilaçlarında kullanılmaktadır. Siyanür zehirlenmesi, vücuda alındığında hızla kan dolaşımına geçer ve hücrelerdeki oksijen alımını engelleyerek hücresel solunum süreçlerini bozar. Bu durum, hücrelerin enerji üretme yeteneğini ciddi şekilde etkiler ve vücudun hayati organlarının özellikle de kalp ve beyin gibi önemli organların normal işlevlerini yerine getirmesini engeller”

“Siyanür, hücrelerde oksijen alımını engellediği için nefes alıp vermekte zorluk çekme hissiyatı yaşatır. Kişi nefes almakta güçlük çeker veya solunum hızı artar. Ayrıca siyanür zehirlenmesi, baş ağrısı ve baş dönmesi gibi baş ağrısı belirtilerine de neden olur. Bu belirtiler çoğu zaman şiddetlidir ve zehirlenmenin ciddiyetini ortaya koyar”
“Siyanür zehirlenmesi, mide bulantısı ve ardından kusma gibi gastrointestinal semptomlara da yol açar. Bu belirtiler, vücudun zehiri atma çabasının bir sonucudur”
“Bu belirtilerden herhangi birinin varlığı durumunda hiç vakit kaybetmeden bir doktora başvurmak gerekir. Çünkü siyanür zehirlenmesi, acil tıbbi müdahale gerektiren hayati bir durumdur ve tedavi edilmezse ölümcül sonuçlar ortaya koyabilir”

“KMO’DAN BAKANLIKLARA DENETİM ÇAĞRISI”
Kimya Mühendisleri Odası, benzer ölümlerin önlenmesi için kısa ve uzun vadeli önlemler alınması gerektiğini belirtti. Sağlık Bakanlığı, Tarım ve Orman Bakanlığı ile Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı başta olmak üzere; belediyeler, üniversiteler, enstitüler ve meslek odalarının iş birliğiyle tehlikeli kimyasalların üretimden son kullanıma kadar kayıt altına alınması ve sıkı şekilde denetlenmesi gerektiği ifade edildi.