İzmir yaşlanıyor

NURHAYAT TALAY/EGELİ GAZETE- Ege Geriatri Derneği Başkanı Dr. Mevlüt Ülgen, İzmir'de yaşlı nüfus oranının dikkat çekici biçimde çoğaldığına bildirdi. Dr. Ülgen. Bunun için de yaşlı hakları konusu başta olmak üzere kent yaşamında çeşitli önlemler alınarak yaşlılıkta yaşam kalitesinin artırılması gerektiğini kaydetti.

Dr. Mevlüt Ülgen, İzmir’de 2 milyon 227 bin 738 erkek, 2 milyon 276 bin 447 kadın
olmak üzere 4 milyon 504 bin 185 kişi kişi yaşadığını belirtti. İzmir’de 65 Yaş ve üstü 276 bin 453
erkek, 349 bin 521 kadın olmak üzere, 625 bin 974 kişi bulunduğuna dikkati çekti. Ülgen, şöyle konuştu:

"İzmir' de yaşlı nüfus oranı 2007 de yüzde 8,2 iken, 2018' de yüzde 10,9 ' a 2025’de ise 13,9 yükselmiştir.
2024 yılı Eylül ayı içerisinde İzmir Kalkınma Ajansı tarafından yayımlanan İzmir İli Nüfus Projeksiyonu (2022-2050) çalışmasında 2030 itibarıyla kentteki ölüm sayılarının doğum sayılarını geçeceği öngörülmektedir. İZKA projeksiyonlarına göre halihazırda yüzde 13,3 olan 65 yaş üzeri yaşlı nüfus oranının 2030’da yüzde 15, 2042’de yüzde 20, 2050’de ise yüzde 23 olması beklenmektedir.Ortanca yaş, yeni doğan bebekten en yaşlıya kadar nüfusu oluşturan kişilerin yaşları küçükten

büyüğe doğru sıralandığında ortada kalan kişinin yaşıdır. Nüfusun yaşlanması ile ilgili bilgi veren göstergelerden biri olan ortanca yaş, 2020 yılında 32,7 iken 2025 yılında 34,9 oldu. Ortanca yaş 2025 yılında erkeklerde 34,2, kadınlarda 35,7 olarak gerçekleşti."

 

Gelecekte İzmir'deki yaşlılar

 

İzmir Kalkınma Ajansı tarafından 2024 Eylül ayında yayımlanan İzmir İli Nüfus Projeksiyonu (2022-2050) çalışmasında 2030 itibarıyla kentteki ölüm sayılarının doğum sayılarını geçeceğinin öngörüldüğünü belirten Ülgen, şöyle dedi:

" İZKA projeksiyonlarına göre halihazırda yüzde 13,3 olan 65 yaş üzeri yaşlı nüfus
oranının 2030’da yüzde 15, 2042’de yüzde 20, 2050’de ise yüzde 23 olması beklenmektedir. Ortanca yaş, yeni doğan bebekten en yaşlıya kadar nüfusu oluşturan kişilerin yaşları küçüktenbüyüğe doğru sıralandığında ortada kalan kişinin yaşıdır. Nüfusun yaşlanması ile ilgili bilgi verengöstergelerden biri olan ortanca yaş, 2020 yılında 32,7 iken 2025 yılında 34,9 oldu. Ortanca yaş 2025 yılında erkeklerde 34,2, kadınlarda 35,7 olarak gerçekleşti. Nüfus projeksiyonlarının demografik İzmir göstergelerdeki mevcut yapının devam edeceğini varsayan ana senaryosuna göre ortanca yaşın 2030 yılında 37,1, 2040 yılında 41,4, 2060 yılında 48,0 ve 2080
yılında 51,5 olacağı öngörüldü. İzmir’de 2023 yılında 38,4 olan ortanca yaş ise 2024 yılında 39' a yükselmiştir.

Yaşlılık ve çalışma çağındaki birey sayıları

Çalışma çağındaki birey başına düşen yaşlı birey sayısını ölçen yaşlı bağımlılık oranı 2020 yılında yüzde 14.1 iken 2024 yılında yüzde 15.5' a, 2025 yılında ise yüzde 16' ya yükseldiğini vurgulayan Dr. Ülgen şöyle dedi:

"Türkiye' de 2024 yılında, çalışma çağındaki her 100 kişi, 30,6 çocuğa ve 15,5 yaşlıya bakmaktadır. Çalışma çağındaki yüz kişiye düşen yaşlı sayısını ifade eden yaşlı bağımlılık oranı, 2020 yılında yüzde 14,1 iken bu oran 2025 yılında yüzde16,2' ye yükseldi.
 
Nüfus projeksiyonlarının demografik göstergelerdeki mevcut yapının devam edeceğini varsayan anasenaryosuna göre yaşlı bağımlılık oranının 2030 yılında yüzde 19,5, 2040 yılında yüzde 26,5, 2060 yılında
yüzde 45,5, 2080 yılında yüzde 61,9 ve 2100 yılında yüzde 61,6 olacağı öngörüldüğünü belirten Ülgen, şunları söyledi:

"Dünyada 80 yaş üstü nüfus, yaşlı nüfus içinde en hızlı büyüyen yaş grubudur. 2000 yılında, “en yaşlı”
yaşlı sayısı 70 milyondur. Bu sayının gelecek 50 yıl içinde beş katından daha fazla artacağı beklenmektedir.
Türkiye’de de benzer durum yaşanmakta, 80 yaş üzeri nüfus hızla artmaktadır. 80 yaş üzeri nüfus 1990 yılında yaşlı nüfusun yüzde 12’sini, 2024 yılında yüzde 18,17’ni oluşturmaktadır. Nüfusprojeksiyonlarına göre 80 yaş ve üzeri nüfusun toplam nüfusa oranının 2030 yılında yüzde 19,6, 2040'da 17,9, 2060' da 27, ve 2080'de yüzde 33,4 olacağı öngörülüyor." 

 

Dünyada da durum böyle

   Dünyada ve Türkiye' de yaşlı nüfus  hızla artmaktadır. BM verilerine göre 1950 yılında yüzde 5 dolayında olan yaşlı nüfus oranı yaklaşık iki kat artış göstererek 2020 yılında yüzde 9,5 olmuştur. Yaşlı nüfus oranın 2050 yılında yüzde 22 olacağı tahmin edilmektedir.
TÜİK verilerine göre, Türkiye' de de nüfus son beş yılda yüzde 20,5 artmıştır. 65 ve üstü yaştaki nüfus, 2020 yılında 7 milyon 953 bin 555 kişi iken son beş yılda yüzde 20,5 artarak 2025 yılında 9 milyon 583 bin 59 kişi oldu olmuştur. Türkiye' de yaşlı nüfus oranı 1990 yılında yüzde 4,3, 2010 yılında yüzde 7,2 iken, 2020 yılında yüzde 9.5' a, 2025 yılında 11,1 yükselmiştir. Nüfus projeksiyonlarına göre yaşlı nüfus oranının
2030 yılında yüzde 13.5, 2040 yılında yüzde 17.9, 2060 yılında yüzde 27.0 ve 2080 yılında yüzde 33.4 olacağı öngörülmektedir. Doğurganlık göstergelerindeki hızlı düşüş eğiliminin devam etmesi durumunda yaşlı nüfus oranının 2080 yılında yüzde 38,5 olacağı öngörülmektedir."

 

Yaş gruplarına göre yaşlıların dağılımı 

Mevlüt Ülgen, "Yaşlı nüfus yaş grubuna göre incelendiğinde, 2020 yılında yaşlı nüfusun yüzde 63,8' inin 65-74 yaş grubunda, yüzde 27,9' unun 75-84 yaş grubunda ve yüzde 8,4' ünün 85 ve daha yukarı yaş grubunda yer aldığının
görüldüğünü kaydetti.  Yaşlı nüfusun 2025 yılında yüzde 62,9' unun 65-74 yaş grubunda, yüzde 29,3' ünün 75-84 yaş grubunda ve yüzde 7,8' inin 85 ve daha yukarı yaş grubunda yer alacaktır." dedi.