EBSO Ege’nin 100 büyük firmasını açıkladı

ELANUR SARIKAYA/EGELİ GAZETE- Ege Bölgesi Sanayi Odası (EBSO), bölgenin en büyük sanayi kuruluşlarını belirleyen geleneksel “Üretimden Satışlara Göre 100 Büyük Sanayi Kuruluşu” araştırmasının sonuçlarını düzenlediği basın toplantısıyla açıkladı. EBSO Çok Amaçlı Toplantı Salonu’nda gerçekleştirilen buluşmada konuşan EBSO Yönetim Kurulu Başkanı Ender Yorgancılar, İzmir’in 52 değişik sektörle gelişimini sürdüren bir kent olduğunu ifade etti. Açıklanan verilere göre sanayide yavaşlama eğilimi dikkat çekti. Kapasite kullanım oranı 2023 yılında yüzde 76,3 seviyesindeyken 2025’te yüzde 74,3’e geriledi. Satın Alma Yöneticileri Endeksi (PMI) ise aynı dönemde 49,8’den 47,3’e düştü. İmalat sanayinin gayrisafi yatırım harcamaları içindeki payı da yüzde 16,6’dan yüzde 15,9’a indi. Ar-Ge harcamalarının net satışlar içindeki payı ise yüzde 1,31’den yüzde 1,33’e yükseldi. Ar-Ge harcamalarının yüzde 16’sı yabancı sermayeli şirketler tarafından gerçekleştirildi.

“SANAYİCİ SATIŞ YAPIYOR, ENFLASYONUN ALTINDA KALDIĞI İÇİN PARA KAZANAMIYOR”

100 büyük firmanın üretimden satışları ve net satışları cari bazda yaklaşık yüzde 24 artmasına rağmen bu artış, yıllık enflasyonun altında kaldı. Yorgancılar, firmaların satışlarını artırmasına rağmen reel olarak küçüldüğünü belirterek, “Sanayici satış yapıyor ancak enflasyonun altında kaldığı için para kazanamıyor” dedi. Veriler, mali yapıda da bozulmaya işaret etti. Firmaların borçları artarken öz kaynakları geriledi. Kısa vadeli borçların toplam borçlar içindeki payı yüzde 77’ye ulaştı. Borç/öz kaynak oranı ise yüzde 113 seviyesine yükselerek Avrupa ortalamasının neredeyse iki katına çıktı.

“İHRACAT TÜRİYE’DE 4,4 ARTARKEN İZMİR’DE 0,9 SEVİYESİNDE KALDI”

İzmir’in dış ticaret performansına ilişkin verileri de paylaşan Yorgancılar, kentin ihracatının 17 milyar dolar, ithalatının ise yaklaşık 12 milyar dolar olduğunu söyledi. Ancak EBSO’nun ilk 100 firmasının ihracatı son iki yıldır gerileme eğiliminde bulunuyor. Türkiye genelinde ihracat yüzde 4,4 artarken, İzmir’deki artış yüzde 0,9 seviyesinde kaldı. Yorgancılar, sanayicinin en önemli beklentisinin öngörülebilirlik olduğunu belirterek, kur artışlarının en az enflasyon oranında gerçekleşmesi, finansmana erişimin kolaylaştırılması ve devletin KDV alacaklarını hızla ödemesi gerektiğini söyledi. “Bir ülkenin üretici ülke olabilmesi için sanayi üretiminin artması gerekiyor” diyen Yorgancılar, mevcut ekonomik koşulların yatırım ve üretim motivasyonunu zayıflattığını ifade etti.

SANAYİCİLER SON YILLARIN EN DÜŞÜK SEVİYELERİNİ GÖRÜYOR

EBSO’nun 44’üncü kez açıkladığı listede ilk 100 firma arasına 9 yeni şirket girerken, 51 firmanın sıralaması yükseldi, 25 firmanın sıralaması düştü ve 15 firma yerini korudu. Kâr açıklayan firma sayısı geçen yılki 82 seviyesinden 66’ya gerilerken, ihracat yapan firma sayısı 96’dan 90’a düştü. Yabancı sermayeli firma sayısı da 28’den 22’ye geriledi. Aynı zamanda paylaşılan istatistiki verilerde Yüksek Kapasite Oranı 74,5, İmalat Sanayinin GYSH içindeki (15,9) seviyesine gerileyerek son yılların en düşük seviyesine indi.

YORGANCILAR: “GEÇMİŞTE ÜSTÜNDE DURDUĞUM ŞEYLERİN ALTINDA BİR SEBEP VARDI”

Enflasyonla mücadelenin yükünü ihracatçıların üstlenmeye devam ettiğini dile getiren Yorgancılar,” 100 büyük firmanın ihracat performansı, geçen sene olduğu gibi ülke ortalamasının altında kaldı. Çok değişik bir sürecin içine girdik, 10-15 sen önceki bir basın toplantısında üretim Batıdan Doğuya kayıyor demiştim. O dönem bunun üstünde durmamın altında bir sebep vardı. 2-3 yıl önce de mecliste dedim ki Avrupa Birliği Hindistan’la serbest ticaret anlaşması yapacak. Ben bunu üç yıl önce görüp söyledim. Bugün işte başımıza bu geliyor. Anlattım bunları hepsi kayıtlı. Peki biz ne yaptık o günden bugüne kadar? Ne tedbir aldık önümüzü görmek için?” diyerek sitem etti.

“BİZ EN BÜYÜK DEMİR ÇELİK İHRACATÇISI DEĞİL HURDACISIYIZ”

Türkiye’nin 1 değil 4-5 tane Petkim’e ihtiyacı var sözlerini kullanan Yorgancılar ”Biz en büyük demir çelik ihracatçısıyız diye övünüyoruz ama en büyük hurda ithalatçısıyız onu nasıl demire dönüştürüyoruz? İthal ederek… “ ifadelerini kullandı.

“SANAYİCİNİN TEK İSTEĞİ ÖNGÖRÜLEBİLİR İSTATİSTİKLER, MAÇ OYNANIRKEN KURAL DEĞİŞİKLİĞİ YAPILIYOR”

Yorgancılar, 2026 Yılının son çeyreğinde daralma tespit edildiğinin altını çizerek “ Bu sene başladık. Ocak ayında kazasız belasız bir yıl olur dedik. Bir baktık İsrail’le İran savaş yaptı. Bugün yine İran İsrail’i bombaladı. Yukarıdaki savaş hala devam ediyor. Kazanan kim bilmiyoruz ama kaybedenler orada ki insanlar ve oradan hizmet alan bizleriz. Güven ortamının bir an önce korunması tek beklentimiz. Sanayicinin tek isteği öngörülebilir istatistikler, maç oynanırken kural değişikliği yapılıyor” şeklinde konuştu

EBSO’nun açıkladığı listeye göre üretimden satışlarda ilk üç sırayı Star Rafineri, TÜPRAŞ ve Petkim aldı. İlk 10’da ayrıca İzmir Demir Çelik, Philip Morris, JTI, Abalıoğlu Yağ, Ravago Petrokimya, Kardemir ve Kocaer Çelik yer aldı.

İşte Ege Bölge sanayisinin 100 büyük devi:

1 STAR RAFİNERİ A.Ş. ALİAĞA ŞUBESİ
2 TÜPRAŞ TÜRKİYE PETROL RAFİNERİLERİ A.Ş. İZMİR RAF. MÜD.
3 PETKİM PETROKİMYA HOLDİNG A.Ş.
4 İZMİR DEMİR ÇELİK SANAYİ A.Ş.
5 PHILIP MORRIS TÜTÜN MAMULLERİ SAN. VE TİC. A.Ş. TORBALI ŞUBESİ
6 JTI TÜTÜN ÜRÜNLERİ SANAYİ A.Ş.
7 ABALIOĞLU YAĞ SAN. VE TİC. A.Ş.
8 ABALIOĞLU LEZİTA GIDA SANAYİ A.Ş. ENTEGRE TESİSİ ŞUBESİ
9 KARDEMİR ÇELİK SANAYİ A.Ş. ALİAĞA ŞUBESİ
10 KOCAER ÇELİK SAN. VE TİC. A.Ş. ALİAĞA ŞUBESİ
11 TÜRK TUBORG BİRA VE MALT SANAYİ A.Ş.
12 BMC OTOMOTİV SAN. VE TİC. A.Ş. İZMİR PINARBAŞI ŞUBESİ
13 CMS JANT VE MAKİNA SANAYİ A.Ş.
14 PINAR SÜT MAMÜLLERİ SANAYİİ A.Ş.
15 MONDİ TURKEY OLUKLU MUKAVVA KAĞIT VE AMBALAJ SANAYİ A.Ş.
16 POLİBAK PLASTİK FİLM SAN. VE TİC. A.Ş.
17 HİDROMEK HİDROLİK VE MEKANİK MAKİNA İMALAT SAN. VE TİC. A.Ş. ESBAŞ ŞB.
18 KÜÇÜKBAY YAĞ VE DETERJAN SANAYİ A.Ş.
19 HUGO BOSS TEKSTİL SANAYİ LTD. ŞTİ.
20 ÖZKAN DEMİR ÇELİK SANAYİ A.Ş.
21 X
22 CMS JANT SANAYİ A.Ş.
23 KANSAI ALTAN BOYA SAN. VE TİC. A.Ş.
24 ÜNİTEKS TEKSTİL GIDA SAN. DIŞ TİC. A.Ş.
25 PINAR ENTEGRE ET VE UN SANAYİİ A.Ş.
26 CEVHER JANT SANAYİİ A.Ş.
27 SUN CHEMICAL MATBAA MÜREKKEPLERİ VE GEREÇLERİ SAN. VE TİC. A.Ş.
28 DYO BOYA FABRİKALARI SAN. VE TİC. A.Ş.
29 AKDENİZ CHEMSON KİMYA SAN. VE TİC. A.Ş.
30 SUN TEKSTİL SAN. VE TİC. A.Ş.
31 ER YEM GIDA TARIM ÜRÜNLERİ SAN. VE TİC. A.Ş.
32 İZDEMİR ENERJİ ELEKTRİK ÜRETİM A.Ş. ALİAĞA FABRİKA ŞUBESİ
33 ELTAŞ TRANSFORMATÖR SAN. VE TİC. A.Ş.
34 ÇİMENTAŞ İZMİR ÇİMENTO FABRİKASI T.A.Ş.
35 AGROMEY GIDA VE YEM SAN. TİC. A.Ş.
36 TUKAŞ GIDA SAN. VE TİC. A.Ş.
37 ATEŞ ÇELİK İNŞAAT TAAH. PROJE MÜHENDİSLİK SAN. VE TİC. A.Ş.
38 SAINT GOBAIN WEBER YAPI KİMYASALLARI SAN. VE TİC. A.Ş.
39 BAK AMBALAJ SAN. VE TİC. A.Ş.
40 BAYLAN ÖLÇÜ ALETLERİ SAN. VE TİC. A.Ş.
41 T.T.L. TÜTÜN SAN. VE DIŞ TİC. A.Ş. TORBALI ŞUBESİ
42 VERDE YAĞ BESİN MADDELERİ SAN. VE TİC. A.Ş. TORBALI ŞUBESİ
43 JOHNSON ELECTRIC OTOMOTİV ÜRÜNLERİ LTD. ŞTİ.
44 K.F.C. GIDA TEKSTİL SANAYİ İTH. İHR. YATIRIM A.Ş.
45 NORM SOMUN SAN. VE TİC. A.Ş.
46 AGROBEST GRUP TARIM İLAÇLARI TOHUMCULUK İMALAT İTH. İHR. SAN. VE TİC. A.Ş.
47 ÇİMBETON HAZIR BETON VE PREFABRİK YAPI ELEMANLARI SAN. VE TİC. A.Ş.
48 EGE ENDÜSTRİ VE TİCARET A.Ş.
49 KLİMASAN KLİMA SAN. VE TİC. A.Ş.
50 CMS JANT VE MAKİNA SAN. VE TİC. A.Ş. GAZMİER ŞUBESİ
51 İZMİR FIRÇACILIK SAN. VE TİC. A.Ş.
52 ESEN PLASTİK SAN. VE TİC. A.Ş.
53 BATIÇİM BATI ANADOLU ÇİMENTO SANAYİİ A.Ş.
54 NORM CIVATA SAN. VE TİC. A.Ş.
55 EGE PROFİL TİCARET VE SANAYİ A.Ş.
56 JTI TÜTÜN ÜRÜNLERİ PAZARLAMA A.Ş.
57 ROTOR RÜZGAR ENERJİSİ ELEKTRİK ÜRETİM A.Ş.
58 LANDE ENDÜSTRİYEL METAL ÜRÜNLER SAN. VE TİC. A.Ş.
59 DİRİNLER MAKİNA SANAYİ VE TİCARET A.Ş.
60 EGE GÜBRE SANAYİİ A.Ş.
61 TERBAY MAKİNA ENDÜSTRİ VE TİCARET A.Ş.
62 KESKİNOĞLU İÇ VE DIŞ TİC. A.Ş.
63 ESBAŞ EGE SERBEST BÖLGESİ KURUCU VE İŞLETİCİSİ A.Ş.
64 BTM BATUMLU TOPRAK MADDELERİ SAN. VE TİC. A.Ş.
65 SEVİLEN ŞARAPÇILIK SAN. VE TİC. A.Ş.
66 SİRENA MARİNE DENİZCİLİK SAN. VE TİC. A.Ş.
67 AKG YALITIMLI HAFİF BETON MALZEMELERİ SAN. VE TİC. A.Ş.
68 BALCIOĞLU GIDA SAN. VE TİC. A.Ş.
69 BATI SÖKE ÇİMENTO SANAYİİ T.A.Ş.
70 YANLAR KOLONYALARI VE KOZMETİK SAN. TİC. A.Ş.
71 YÜKSEL TEZCAN GIDA SAN. VE TİC. A.Ş. KOYUNDERE ŞUBESİ
72 VANSAN MAKİNA SAN. VE TİC. A.Ş.
73 ALKİM KAĞIT SAN. VE TİC. A.Ş.
74 MCC KORSİNİ AMBALAJ SAN. VE TİC. A.Ş.
75 MCCORMICK KÜTAŞ GIDA SAN. DIŞ TİC. A.Ş.
76 UÇAK TEKSTİL TURİZM İTH. İHR. SAN. VE TİC. A.Ş.
77 KAREL TEL SANAYİ A.Ş. ALİAĞA ŞUBESİ
78 PROLINE PVC PLASTİK A.Ş.
79 X
80 GROUPE ATLANTIC İZMİR RADYATÖR SİSTEMLERİ SAN. VE TİC. A.Ş.
81 BAREKS POLİETİLEN FİLM EKSTRÜZYON SAN. VE TİC. A.Ş.
82 SAFE SPICE GIDA STERİLİZASYON SAN. VE DIŞ TİC. A.Ş.
83 MAYTEKS ÖRME SAN. VE TİC. A.Ş.
84 GİMAS GİRGİN MAKİNA İMALAT MONTAJ VE MÜHENDİSLİK SAN. VE TİC. A.Ş.
85 KAPLAMİN AMBALAJ SAN. VE TİC. A.Ş.
86 RENKLER MAKİNA VE YEDEK PARÇA SAN. VE TİC. A.Ş.
87 BEYMETAL ALÜMİNYUM SAN. VE TİC. LTD. ŞTİ.
88 X
89 VOLKAN İTFAİYE ARAÇLARI SAN. VE TİC. A.Ş.
90 DİKKAN METAL ÜRÜNLERİ SAN. VE TİC. A.Ş.
91 MEDİTERA TIBBİ MALZEME SAN. VE TİC. A.Ş.
92 DÖNMEZ DEBRİYAJ SAN. VE TİC. A.Ş.
93 KATMERCİLER ARAÇ ÜSTÜ EKİPMAN SAN. VE TİC. A.Ş.
94 GEMA ELEKTRO PLASTİK VE ELEKTRONİK SAN. DIŞ TİC. A.Ş.
95 X
96 KÜTAŞ TARIM ÜRÜNLERİ DIŞ TİC. VE SAN. A.Ş.
97 KASTAŞ SIZDIRMAZLIK TEKNOLOJİLERİ SAN. VE TİC. A.Ş.
98 ROTEKS TEKSTİL İHR. SAN. VE TİC. A.Ş.
99 ÜNLÜSOY ISITMA SİSTEMLERİ SAN. VE TİC. A.Ş. İZMİR TORBALI ŞUBESİ
100 BARAN AMBALAJ SAN. VE TİC. A.Ş.

Toplantı basın mensuplarının sorularının yanıtlamasıyla sona erdi.