Cumhurbaşkanı Erdoğan ödüllendirmişti: 680 yıllık mesleğin son temsilcisi

Bursa’nın Osmangazi ilçesi Muradiye Mahallesi’nde, Osmanlı’dan günümüze uzanan devdâhlık sanatı, 60 yaşındaki usta Ertuğrul Şengünalp ile yaşamaya devam ediyor. 7 yaşında babasının yanında çırak olarak başladığı bu nadir el sanatını tam 53 yıldır sürdüren Şengünalp, her gün kilometrelerce koşarak ipek iplik üretiyor.

İnsan gücüyle ipeğin büyüsü

Devdâhlık, ham ipeğin tamamen insan gücüyle ipliğe dönüştüğü, dünyada neredeyse kaybolmuş bir el sanatı. Şengünalp, “Bu iş dev gibi güçlü insanların, tahta üzerinde koşarcasına sürekli hareket ederek iplik ürettiği bir meslek. Günde 15-20 kilometre koşmadan iplik üretmek mümkün değil” diyerek zorluğu anlatıyor.

Gazoz kasalarıyla başlayan yolculuk

7 yaşında babasının yanında çırak olarak başladığında boyu tezgâha yetmeyen Şengünalp, altına gazoz kasaları koyup tezgâhın başına geçmiş. Bugün hâlâ aynı tezgâhta, 24 kancaya bağlanan ipliklerle saatlerce koşarak çalışıyor ve günde yaklaşık 700 gram iplik üretiyor.

İpek kazanlarda kaynıyor, renkler canlanıyor

Üretim yalnızca koşmakla sınırlı değil. İpek iplikler, hafta sonları zeytinyağlı sabunlarla kazanlarda kaynatılıyor; bu işlem ipek böceğinin kozasındaki serisi temizliyor ve iplik doğal rengine kavuşuyor. İşlem sırasında ipliğin yaklaşık %25-30’u fire veriyor. Daha sonra 320 farklı renkten oluşan özel kartelaya göre boyanan iplikler, halk eğitim merkezleri ve el sanatlarıyla uğraşan ustalar tarafından kullanılıyor.

Bursa’dan Japonya’ya uzanan emek

Devdâhlık teknolojinin gölgesinde kalsa da Şengünalp’in iplikleri hâlâ yurtdışında talep görüyor. Özellikle Japonya’da geleneksel el sanatlarında kullanılan iplikler, emeğin sınır tanımadığını gösteriyor.

Cumhurbaşkanı’ndan “Yaşayan İnsan Hazineleri” ödülü

Kültür ve Turizm Bakanlığı sanatçısı olarak 12 yıldır Bursa’yı festivallerde temsil eden Şengünalp, Ankara’da düzenlenen törende Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın elinden “Yaşayan İnsan Hazineleri” ödülünü aldı. Şengünalp, “Bu ödülü ben almadım; Bursa kazandı. Bursa ipekçiliği kazandı” diyerek duygularını paylaştı.

680 yıllık miras tehlikede

Sanatı yeni nesillere aktarmak istediğini belirten usta, destek çağrısında bulundu: “Ben bırakınca bu sanatı sürdürecek kimse yok. Destek olmazsa 680 yıllık miras benimle birlikte yok olacak.” Osmangazi Belediye Başkanı Erkan Aydın’a teşekkür eden Şengünalp, “Bu değerin fark edilmesi beni asıl mutlu ediyor” dedi.