Çankaya Katlı Otoparkı için kritik karar: Sit statüsü değişti

İzmir’in kent merkezinde uzun süredir tartışma konusu olan Çankaya Katlı Otoparkı için kritik karar Resmi Gazete’de yayımlandı. İzmir 1 Numaralı Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu, Konak Hatuniye Mahallesi’nde bulunan ve Agora 1. Derece Arkeolojik Sit Alanı sınırları içinde kalan parselin sit statüsünü değiştirdi. Kararla birlikte alan, “1. derece arkeolojik sit” statüsünden çıkarılarak “Kentsel Sit + 3. derece arkeolojik sit alanı” olarak tescillendi.

Otoparkın geleceğini belirleyecek karar

İzmir Büyükşehir Belediyesi tarafından kapatılmasının ardından kent kamuoyunda geniş yankı uyandıran Çankaya Katlı Otoparkı’na ilişkin süreçte yeni bir aşamaya geçildi. Kültür ve Turizm Bakanlığı’na bağlı İzmir 1 Numaralı Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu’nun aldığı karar, Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girdi.

Kararda, otoparkın bulunduğu parselin geçmişte Agora 1. Derece Arkeolojik Sit Alanı içinde kaldığı, koruma amaçlı imar planlarında ise “arkeoloji ve tarih parkı” olarak belirlendiği hatırlatıldı. Ancak yapılan incelemeler, uzman raporları ve Müze Müdürlüğü görüşleri doğrultusunda alanın mevcut durumu yeniden değerlendirildi.

“Kamu yararı” vurgusu yapıldı

Kurul kararında, Çankaya Katlı Otoparkı’nın bulunduğu parseldeki yapının otopark işleviyle kullanımının sürdürülmesinin bölgenin ihtiyaçları açısından kamu yararı taşıdığı belirtildi.

Smyrna Antik Kenti Kazı Başkanı Prof. Dr. Akın Ersoy’un görüş yazısında, Agora Roma Hamamı ile katlı otopark arasında kalan alanda yapılan paleocoğrafik delgi sondaj çalışmalarında herhangi bir kültür varlığı kalıntısına rastlanmadığı ifade edildi. Yazıda ayrıca, katlı otopark temellerinin kültür toprağının sonlandığı derinliğe kadar indiğinin gözlemlendiği ve bu nedenle olası arkeolojik mirasın yapının inşaatı sırasında tümüyle kaldırılmış olabileceğinin değerlendirildiği aktarıldı.

Bu değerlendirmeler doğrultusunda Kurul, parselin sit derecesinde değişikliğe gidilmesine karar verdi.

Tapu şerhi değiştirilecek

Resmi Gazete’de yayımlanan karara göre, İzmir’in Konak ilçesi Hatuniye Mahallesi’nde yer alan 7341 ada, 1 parsel için tapu kaydında bulunan “1. derece arkeolojik sit alanıdır” şerhi kaldırılacak.

Bunun yerine tapu kaydına “Kentsel Sit + 3. derece arkeolojik sit alanıdır” şerhi işlenecek. Ayrıca yapılan işlemlere ilişkin belgelerin Kurul Müdürlüğü’ne iletilmesi ve söz konusu alana yönelik koruma amaçlı imar planı değişikliğinin hazırlanarak Kurul’a sunulması kararlaştırıldı.

İnşaat süreci 1980’li yıllara dayanıyor

Kararda, Çankaya Katlı Otoparkı’nın bulunduğu alanın geçmişine ilişkin dikkat çeken ayrıntılara da yer verildi. Buna göre parsel, 1984 yılında onaylanan Kemeraltı Kentsel Sit Alanı Koruma Amaçlı İmar Planı’nda çok katlı otopark olarak gösterildi.

1986 yılında söz konusu parselde katlı otopark yapılmasına, koruma amaçlı imar planı koşullarına bağlı kalınması şartıyla izin verildi. Ancak 1987 yılında temel hafriyatı sırasında ortaya çıkan parçalar nedeniyle uygulama durduruldu. Aynı yıl alınan başka bir kararla inşaatın Müze uzmanı denetiminde ve gözetiminde sürdürülmesine izin verildi.

Otopark yapımı sırasında ortaya çıkan üç adet tuğla örgülü kemerin ise inşaat nedeniyle 1,5 metrelik bölümünün yıkılmasına karar verildiği de Kurul kararında yer aldı.

Riskli yapı süreci de dosyada yer aldı

Kararda, Çankaya Katlı Otoparkı’na ilişkin riskli yapı tespitinin 6306 sayılı Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkındaki Kanun kapsamında hazırlanan rapor doğrultusunda kesinleştiği belirtildi.

Bu kapsamda daha önce otopark yapısına yönelik yıkım, güçlendirme ve alanın sit derecesinin yeniden değerlendirilmesi taleplerinin Kurul gündemine geldiği aktarıldı. Kurulun, yerinde inceleme yapılmasının ardından konuyu yeniden değerlendirdiği ve İzmir Müze Müdürlüğü görüşü ile uzman raporlarını dikkate aldığı kaydedildi.

Alan artık 3. derece arkeolojik sit statüsünde

Tüm incelemelerin ardından Kurul, karar eki haritada koordinatları gösterilen alanın “1. derece arkeolojik sit” statüsünün “3. derece arkeolojik sit” alanına dönüştürülmesine karar verdi.

Bu kararla birlikte, Çankaya Katlı Otoparkı’nın geleceğine ilişkin süreçte yeni bir planlama aşamasının önü açılmış oldu. Alanla ilgili bundan sonraki adım, koruma amaçlı imar planı değişikliğinin hazırlanarak ilgili Kurul’a iletilmesi olacak.