Buca metrosu 765 milyon euro’luk yatırım 4 milyar tl’lik borç krizi ile sallanıyor

İzmir’in ulaşım tarihine "hükümet desteği olmadan, öz kaynakla yapılan en büyük yatırım" olarak geçen Buca Metrosu projesi, bugünlerde kritik bir yol ayrımına gelmiş durumda. 2019 yılında atılan ilk imzalarla başlayan ve Avrupa bankalarından alınan "hazine garantisiz" kredilerle göğsümüzü kabartan bu dev proje, Nisan 2026 itibarıyla ne yazık ki finansal bir darboğazın pençesinde kıvranıyor.

Hatırlanacağı üzere, 2021 yılında EBRD, AFD, AIIB ve BSTDB gibi uluslararası kuruluşlardan toplamda 490 milyon Euro’luk bir paket oluşturulmuştu. İzmir Büyükşehir Belediyesi (İBB), bu güvenoyuyla projenin finansmanını sağladığını müjdelemiş, 2022'de ise temeller atılmıştı. Ancak gelinen noktada tünellerin yarısı tamamlanmışken, inşaat sahalarından yükselen sesler pek de iç açıcı değil.

4 Milyar TL’lik "Hakediş" Krizi

Kulislerde konuşulan ve yerel basına yansıyan bilgilere göre, yüklenici firma Gülermak’ın belediyeden beklediği alacakların 4 milyar TL seviyesine ulaştığı iddia ediliyor. Bu rakam, sadece bir borç değil; projenin adeta nefes borusudur. Yüklenici firmanın ödeme alamadığı gerekçesiyle çalışmaları durma noktasına getirdiği, hatta nisan ayı sonu itibarıyla sözleşmeyi feshetme riskinin masada olduğu fısıltı gazetesinde manşetlere taşınmış durumda.

Kredi Muslukları Kısılıyor mu?

İBB Başkanı Cemil Tugay’ın vizyonuyla hattın Fuar İzmir yönüne doğru 4 kilometre daha uzatılması teknik olarak heyecan verici bir gelişmeydi. Fakat ekonomik belirsizlikler ve mevcut borç taksitlerindeki gecikmeler, uluslararası kredi kuruluşlarını tedirgin etmiş görünüyor. Yeni kredi dilimlerinin serbest bırakılmasındaki isteksizlik, projenin en büyük gücü olan "dış finansman" kalesinde gedikler açıyor.

Belediye yönetimi her ne kadar projenin ilerlediğini ve tünel çalışmalarının başarıyla sürdüğünü vurgulasa da, sahadaki gerçeklik hakkediş ödemelerine bağlı. Toplam 765 Milyon Euro'luk bütçeye sahip projede fiziksel ilerleme %50 seviyesinde. Tünellerin büyük kısmı açılmış durumda ancak finansal tıkanıklık "bitiş çizgisini" uzaklaştırıyor.

İzmir halkı, Buca'nın trafik çilesini bitirecek bu hattın tamamlanmasını bekliyor. Ancak görünen o ki, teknik başarı tek başına yetmiyor; mali disiplin ve nakit akışı sağlanmadığı sürece, yerin altındaki o dev TBM makineleri sessizliğe gömülme riskiyle karşı karşıya. Umarız İzmir'in bu vizyon projesi, siyasi veya mali hesaplara kurban edilmeden ışığa kavuşur.

https://www.youtube.com/watch?v=0MsgwR57Y74