17 kuruluştan Avrupa Birliği'ne açık mektup: Aliağa’daki gemi söküm tesislerinin AB onayı iptal edilsin

İzmir’in Aliağa ilçesinde faaliyet gösteren ve çevre kirliliği ile işçi ölümleri nedeniyle uzun süredir tartışma konusu olan Gemi Söküm Tesisi’ne yönelik tepkiler büyüyor. Aralarında meslek odaları, sendikalar, çevre platformları ve sağlık örgütlerinin bulunduğu 17 kuruluş, Avrupa Birliği’nin (AB) tesise verdiği sertifikaların iptal edilmesi için ortak bir çağrı yaptı.

Kuruluşlar, İzmir Mimarlık Merkezi’nde bir araya gelerek Avrupa Komisyonu’na hitaben hazırladıkları açık mektupu paylaştı. Mektupta, Aliağa’daki gemi geri dönüşüm tesislerinin çevre mevzuatına ve işçi sağlığı ile güvenliği standartlarına uymadığı ifade edilerek AB tarafından verilen onayların geri çekilmesi talep edildi.

17 KURULUŞ AYNI TALEPTE BİRLEŞTİ

Açık mektuba destek veren yapılar arasında DGD-SEN, EGEÇEP, Ege İşçi Birliği, İzmir Kent Konseyi, Türk Tabipleri Birliği, TMMOB İzmir İKK, FOÇEP, Pollenk Ekoloji Kolektifi ve Türk Toraks Derneği gibi birçok kurum yer aldı. Ayrıca Aliağa Belediye Meclis Üyesi İbrahim Doğangül de mektuba destek verenler arasındaydı.

Mektubu imzalayan hukukçular ise EGEÇEP’ten Av. Arif Ali Cangı ve Av. İpek Sarıca, İzmir Barosu’ndan Av. Çisem Aylanç ile Türk Tabipleri Birliği avukatı Hülya Yıldırım oldu.

"AB'DE YASAK OLAN ALİAĞA'DA UYGULANIYOR"

Kuruluşlar, mektupta Avrupa Komisyonu’na sert ifadelerle seslendi. Aliağa’daki tesislerin AB standartlarıyla bağdaşmayan yöntemler kullandığı belirtilerek şu tespitler öne çıkarıldı:

Tesislerin hukuka aykırı şekilde ÇED süreçlerinden muaf tutulduğu, konunun Anayasa Mahkemesi gündeminde olduğu,

Çevre ve iş güvenliği denetimlerinin yetersiz kaldığı,

15 bin ton tehlikeli atığın usulsüz biçimde döküldüğünün ortaya çıktığı,

Gemilerin AB ülkelerinde yasak olan “baştankara” yöntemiyle söküldüğü,

TÜBİTAK ve Ege Üniversitesi’nin çalışmalarının bölgede ağır metal kirliliğinin sınır değerleri aştığını ortaya koyduğu.

Kuruluşlar, AB’nin kendi ülkelerinde yasakladığı yöntemlerin Türkiye’de uygulanmasına göz yummasını “çifte standart” olarak nitelendirdi.

"AB SERTİFİKALARI İHLALLERİ MEŞRULAŞTIRIYOR"

Açık mektupta, AB tarafından onaylanan 11 tesisin hâlâ çalışır durumda olduğu hatırlatılarak bu sertifikaların, ihlallere rağmen gemi sahiplerinin Aliağa’yı tercih etmesine zemin hazırladığı ifade edildi.

Avrupa Komisyonu’nun Hindistan’daki kumsalda söküm yapan tesislerden başvuru kabul etmesi de eleştirilerek, “AB’nin kendi içinde yasak olan yöntemlerin başka ülkelerde meşrulaştırılması kabul edilemez” denildi.

Talepler sıralandı

Kuruluşlar, Avrupa Komisyonu’ndan şu adımları atmasını talep etti:

AB Gemi Geri Dönüşüm Tüzüğü’nün onay prosedürlerinin gözden geçirilmesi,

Çevreye tam koruma sağlayacak endüstriyel platformların (örneğin kuru havuz) zorunlu hale getirilmesi,

Türkiye’deki yetkililer ve sivil toplumla ortak çalışılarak güvenli gemi geri dönüşüm modellerinin hayata geçirilmesi,

Aliağa’daki tüm AB onaylarının, tesisler standartlara tam uyum sağlayana kadar iptal edilmesi.

Açık mektup, Avrupa Komisyonu Üyesi Jessika Roswall’a gönderilmek üzere kamuoyuyla paylaşıldı.