KÖY-KOOP'tan fiyat tepkisi: 22,20 TL’lik çiğ süt fiyatı sürdürülebilir değildir

KÖY-KOOP, Ulusal Süt Konseyi tarafından 22 Ocak 2026 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere litre başına 22,20 TL olarak açıklanan çiğ süt tavsiye satış fiyatının, süt üreticisinin gerçek maliyetlerinin altında kaldığını ve bu haliyle sürdürülebilir olmadığını açıkladı.

Yapılan değerlendirmede, bir sonraki fiyat güncelleme tarihinin Nisan 2026 olarak belirlenmesinin, sahada zaten zarar eden üreticiler açısından krizi daha da derinleştireceği vurgulandı.

GERÇEK ÜRETİM MALİYETLERİ FİYATIN ÜZERİNDE 

KÖY-KOOP’un sahadan derlediği verilere göre, Türkiye genelinde 1 litre çiğ sütün üretim maliyeti bölgelere göre 24–27 TL aralığında değişirken, küçük aile işletmelerinde bu rakam 30 TL’ye kadar çıkmaktadır.

Maliyet artışlarının temel nedenleri arasında;

Yem fiyatlarındaki yükseliş,

Mazot,

Elektrik (sağım ve soğutma),

Veterinerlik hizmetleri, ilaç ve suni tohumlama giderleri,

İşçilik ve finansman maliyetleri yer almaktadır.

Bu tabloya rağmen açıklanan 22,20 TL’lik fiyatın üreticinin maliyetlerini karşılamadığı ve zararına üretime yol açtığı ifade edildi.

YEM- SÜT PARİTESİ TAMAMEN BOZULDU

Açıklamada, süt üretiminin sürdürülebilirliği için 1 litre sütle en az 1,3 kilogram yem alınabilmesi gerektiği hatırlatıldı. Ancak mevcut durumda;

1 litre süt fiyatı: 22,20 TL

1 kilogram yem fiyatı: 13–15 TL

Bu şartlar altında üreticinin 1 litre sütle 1,5 kilogram yem dahi alamadığı, yem–süt paritesinin ciddi biçimde bozulduğu belirtildi.

SAHADAKİ SONUÇLAR ALARM VERİYOR

KÖY-KOOP, yanlış fiyat politikasının etkilerinin sahada açıkça görüldüğünü belirterek şu uyarılarda bulundu:

İnekler kesime gönderilmektedir,

Damızlık hayvanlar elden çıkarılmaktadır,

Süt üretimi düşmektedir,

Orta vadede hem süt hem et arzında ciddi bir kriz riski oluşmaktadır.

Türkiye’de süt üretiminin büyük bölümünün küçük aile işletmeleri tarafından yapıldığına dikkat çekilerek, mevcut fiyatın bu işletmeleri sistem dışına ittiği vurgulandı.

"TAVSİYE FİYAT SAHADA UYGULANMIYOR"

Açıklamada, 22,20 TL’lik fiyatın yalnızca bir tavsiye fiyat olduğu, birçok bölgede üreticinin sütünü 20–21 TL seviyesinden satmak zorunda kaldığı ifade edildi. Soğutma, nakliye ve kalite kesintilerinin de üreticinin gelirini daha da düşürdüğü belirtildi.

"SÜT FİYATINI BASKILAMAK ÇÖZÜM DEĞİLDİR"

KÖY-KOOP, süt fiyatını baskılamanın enflasyonu düşürmeyeceğini vurgulayarak, bunun üretimi azaltacağı ve orta vadede tüketiciye daha pahalı gıda olarak geri döneceğini belirtti.

Çözüm önerileri net

Açıklamada çözüm için şu başlıklar sıralandı:

Çiğ süt fiyatı; yem, mazot ve elektrik maliyetlerine endekslenmelidir,

Fiyatlar en az 3 ayda bir otomatik olarak güncellenmelidir,

Bugün için adil çiğ süt fiyatı 27–30 TL/litre aralığındadır,

Süt primleri zamanında ödenmeli ve maliyetle ilişkilendirilmelidir,

Küçük aile işletmelerine pozitif ayrımcılık uygulanmalıdır.

Kooperatifler güçlendirilmeden çözüm mümkün değil

Üreticinin sanayi karşısında tek başına zayıf kaldığı belirtilerek, süt toplama, soğutma, pazarlık ve satış süreçlerinin kooperatifler aracılığıyla yürütülmesi gerektiği vurgulandı. Belediyeler ve kamu kurumlarının (hastaneler, üniversiteler, yurtlar, cezaevleri) süt ve süt ürünlerini doğrudan kooperatiflerden temin etmesinin önemine dikkat çekildi.

Açıklamada, Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın 171. maddesi hatırlatılarak, devletin kooperatifçiliği geliştirme ve üreticiyi koruma yükümlülüğü bulunduğu ifade edildi.

KÖY-KOOP açıklamasını şu ifadelerle tamamladı:
“Üretici kazanamazsa üretim durur. Üretim durursa şehirde de süt ucuz olmaz.”