Dünya'nın en küçük kitabı İzmir'de: Milimetrik eser ziyaretçileri şaşırtıyor

Türkiye’nin ilk kağıt ve kitap sanatları müzesi olma özelliğini taşıyan Ege Üniversitesi Kağıt ve Kitap Sanatları Müzesi, yalnızca koleksiyonuyla değil, aynı zamanda dünyanın en küçük kitaplarından birine ev sahipliği yapmasıyla da dikkat çekiyor. İzmir’de tarihi bir Levanten köşkünde hizmet veren müzede sergilenen 2.4 x 2.9 milimetre boyutlarındaki kitap, ziyaretçilerin en çok ilgi gösterdiği eserler arasında yer alıyor.

Tarihi köşkte benzersiz koleksiyon

Müze, 19. yüzyıla ait Levanten yapılarından Ballian Konutunda 12 Aralık 2012’de kuruldu. Ege Üniversitesi bünyesinde faaliyet gösteren müzede bugün yaklaşık bin obje bulunuyor. Koleksiyon; kişi, kurum ve sanatçıların bağışlarıyla oluşturuldu.

İki katlı tarihi binanın giriş katında kağıdın papirüs ve parşömenden modern üretim tekniklerine kadar uzanan yolculuğu anlatılırken, üst katta ise kitap sanatlarına ayrılmış bölümler bulunuyor. Bu bölümde matbaa tarihi, sanatçı kitapları, minyatür kitaplar ve özel baskılar ziyaretçilerin ilgisine sunuluyor.

Matbaa tarihinden sanat dünyasına

Müze koleksiyonunda yalnızca minyatür kitaplar değil, aynı zamanda kitap ve kağıt tarihine damga vuran pek çok nadir eser yer alıyor. Ziyaretçiler; Gutenberg Matbaası’nda basılmış orijinal bir inkunabel sayfasını ve İbrahim Müteferrika Matbaası’nda basılan Vankulu Lügatı’nın orijinal baskısını yakından görme fırsatı buluyor.

Sanatçı kitapları bölümünde Andy Warhol’un üç boyutlu kitapları dikkat çekerken, çocuk kitapları bölümünde Küçük Prens, Moby Dick ve Alice Harikalar Diyarında gibi klasiklerin üç boyutlu versiyonları sergileniyor. Ayrıca Picasso, Chagall ve Matisse gibi sanatçıların özgün baskı resimlerinin yer aldığı eserler de koleksiyonun önemli parçaları arasında bulunuyor.

Milimetrik kitap mercek altında inceleniyor

Müze Müdürü Dr. Öğretim Üyesi Seda Ağırbaş, müzede sergilenen eserlerin özel karanlık odalarda incelenebildiğini belirterek özellikle minyatür kitabın ziyaretçilerden büyük ilgi gördüğünü söyledi. Ağırbaş, ipek kağıda elle basılan ve sadece 2.4 x 2.9 milimetre ölçülerindeki kitabın müzenin en dikkat çeken parçalarından biri olduğunu ifade etti.

Müze aynı zamanda bir eğitim merkezi

Müzede yalnızca sergi alanları değil, aynı zamanda hat, tezhip, minyatür, katı’ ve ebru gibi geleneksel kitap sanatlarına yönelik etkinlikler de düzenleniyor. Çalıştaylar, seminerler ve sergilerle özellikle gençlere ulaşmayı hedeflediklerini belirten Ağırbaş, müzelerin sadece sergileme değil eğitim işlevi de taşıdığını vurguladı.

“Dünyayı ayaklarımıza sermişler”

Müze koleksiyonunun Türkiye’de bir ilk olduğunu ve 2013 yılında özel müze statüsü kazandığını hatırlatan Ağırbaş, ziyaretçi defterine bırakılan bir notun kendilerini çok etkilediğini söyledi. Deftere yazılan “Dünyayı ayaklarımıza sermişler, haberimiz yok” ifadesinin müzenin evrensel niteliğini en iyi anlatan sözlerden biri olduğunu dile getirdi.

Hafta içi her gün 09.00–17.00 saatleri arasında ziyaret edilebilen müze, kağıt ve kitabın binlerce yıllık kültürel yolculuğunu merak edenler için eşsiz bir durak sunuyor.